Prawidłowy dobór urządzeń do pomiaru i kontroli dozowanego smaru

Układ centralnego smarowania dostarcza do węzłów tarcia odpowiednią dawkę środka smarnego. A więc do urządzeń do pomiaru i kontroli dozowanego smaru możemy zasadniczo zaliczyć każdą pompę lub dozownik, z tym, że część z nich wymaga stałej ręcznej obsługi, a część jedynie ustawienia odpowiedniego oprogramowania nadzorującego.

Są pompy, które dedykowane są do konkretnych środków smarnych i są również takie o uniwersalnym rozwiązaniu:

Pompy SKF LINCOLN QLS, P203, P205,P215, P215, P230, ZPU można stosować do olejów od 40mm2/s do smarów NLGI2 (w odpowiednich warunkach NLGI3).

Każda z pomp różni się następującymi parametrami:

  • ciśnieniem pracy (od 28-410 barów),
  • pojemnością zbiornika (od 1-100 litrów),
  • temperaturą pracy (od -40 do +80 st.C),
  • wydajnością (od 0,7 cm3/min do 400 cm3/min),
  • sposobem zasilania,
  • różnymi wersjami sterowania,
  • różnymi opcjami kontroli pracy i sygnalizacji awarii.

Oprócz powyższych rozwiązań dostępna jest również cała masa pomp na beczki, przeznaczonych do podawania środków smarnych z oryginalnych opakowań. Dostępne są wersje z napędem pneumatycznym, hydraulicznym, elektrycznym, ręcznym oraz mechanicznym. Pompy mogą podawać środki smarne z oryginalnych opakowań od kartuszy 400g, poprzez puszki 1 kg, 5kg, beczki 10-180 kg po zbiorniki 1000 litrowe, a nawet większe. 

Oprócz pompy każdy system powinien posiadać również odpowiednio dobrany rozdzielacz lub dozownik. W zależności od typu systemu możemy zastosować:

  • rozdzielacze progresywne, np. SSV, VP, VPK, PSG,
  • dozowniki jednoliniowe, np. Centro-Matic, SLC, 34x, 35x, 37x, 39x,
  • rozdzielacze dwuliniowe, np. VSG, VSL, VSK, SGA, SG,
  • rozdzielacze olejowo-powietrzne,
  • inne rozwiązania specjalne (smarowanie łańcuchów, smarowanie blach przed tłoczeniem, smarowanie przekładni otwartych, układy obiegowe i inne).  

Przykłady zastosowań dla poszczególnych systemów to:

  • maszyny budowlane, drogowe, kolejowe - układy progresywne lub jednoliniowe na smary plastyczne NLGI2,
  • obrabiarki, prasy i inne maszyny produkcyjne -układy progresywne, jednoliniowe lub dwuliniowe na oleje, smary półpłynne lub smary plastyczne,
  • smarowanie łańcuchów - układy natryskowe olejowe lub olejowo-powietrzne (SKF CLK, PMA, Vectolub),
  • smarowanie blach przed tłoczeniem - układy RAZIOL.

Układy progresywne mogą zasilać do 200 punktów w obrębie jednej maszyny. Podczas dobierania układu progresywnego należy w miarę precyzyjnie znać dawki smaru w poszczególnych punktach, ale mimo to systemy tego typu są bardzo łatwe w kontroli. Nawet przy zasilaniu 200 punktów wystarczy jeden czujnik aby mieć pewność, że każdy punkt został przesmarowany. Układy w większości zasilane są pompą elektryczną, która podaje smar pod ciśnieniem maksymalnie 400 barów do rozdzielaczy progresywnych.

Układ wieloliniowy to nic innego jak kilka układów progresywnych zasilanych z jednej pompy o wielu wyjściach. Układy jednoliniowe, podobnie jak progresywne stosuje się do maszyn o niewielkim i średnim zapotrzebowaniu punktów na środek smarny. Idealnie nadają się do smarowania przenośników, linii produkcyjnych, linii pakujących oraz maszyn, w których nie mamy wystarczających informacji odnośnie zapotrzebowania punktów na smar. Każdy punkt posiada indywidualną, płynną regulację , w zależności od zastosowanych dozowników od 0,016 - 8,2 cm3 na cykl. Układ jednoliniowy składa się z pompy oraz połączonych szeregowo dozowników. Dozowniki działają indywidualnie, co utrudnia kontrolę elektroniczną.

Wszystkie urządzenia zapewniają:

  • Precyzyjne dozowanie środka smarnego w krótkich odstępach czasu, w tym:

    • dokładność i regularną częstotliwość dawkowania środka smarnego,
    • zmniejszenie zużycia środka smarnego,
    • brak wycieków oraz brak zanieczyszczenia smaru,
    • ograniczenie ilości potrzebnych części zamiennych,
    • wyeliminowanie zjawiska przesmarowywania lub niewystarczającego smarowania.

  • Zwiększenie wydajności oraz prędkości produkcji, czyli:

    • zmniejszenie ryzyka awarii i przestojów maszyn,
    • zmniejszenie czasu i nakładów na obsługę.

Oprócz układów smarowania rozróżniamy również systemy precyzyjnego dozowania smaru w procesach montażowych i produkcyjnych. Do tego typu aplikacji stosujemy precyzyjne dozowniki ABNOX pozwalające dozować smar w dawkach od 0,001 g z gwarancją 100% powtarzalności. Stosowane są głównie w branży automotive, tam gdzie dawka smaru musi być precyzyjnie dobrana, podana w odpowiednie miejsce w ograniczonym czasie. Smary tam stosowane są specjalistycznie i drogie, a każda sekunda cenna. Typowe zastosowanie to np., mechanizmy zamków, przyciski, podnośniki szyb, prowadnice foteli, trzpienie zagłówków, pokrętła, regulacja położenia kierownicy, przepustnice, itp.


Warto wspomnieć jeszcze o jednym z najprostszych sposobów kontroli ilości dozowanego smaru do łożysk i innych węzłów tarcia czyli o smarownicy akumulatorowej (LINCOLN PowerLuber) lub smarownicy ręcznej z elektronicznym przepływomierzem. Budowa smarownicy akumulatorowej umożliwia precyzyjne dozowanie dzięki możliwość zmiany pracy w zależności od potrzeb według schematu: niska moc / wysokie ciśnienie lub wysoka wydajność / niskie ciśnienie (dostarcza smar pod ciśnieniem do 689,5 bar w obu trybach),a wyświetlacz ciekłokrystaliczny narzędzia dokładnie wskazuje odczyty, takie jak poziom naładowania akumulatora i przepływ smaru (w gramach lub na uncje).

Dodatkowo przepływomierz LCD eliminuje fałszywe odczyty przepływu smaru zapewniając odpowiednie nasmarowanie sprzętu. Smarownice tego typu sprawdzają się w budownictwie, górnictwie czy do smarowana ogólnego np. maszyn.

System dozowania smarów zawsze powinien być dobierany indywidualnie, z uwzględnieniem takich czynników jak: rodzaj i ilość węzłów tarcia, temperatura otoczenia, rodzaj środka smarnego, częstotliwość smarowania oraz warunki pracy. Ważne jest, aby urządzenie umożliwiało częste podawanie smaru w małych, dokładnie odmierzonych dawkach.

Przeczytaj również