Jak obsługiwać smarownicę Viper do lin stalowych krok po kroku

Obsługa smarownicy Viper dzieli się na trzy etapy: przygotowanie stanowiska, montaż zestawu i samo smarowanie. Prowadzi ją jedna osoba, która ma do ustawienia dwie zmienne: ciśnienie powietrza na reduktorze i ilość podawanego smaru. Wartości nastaw i wymagania podane niżej pochodzą z instrukcji montażu i obsługi Viper WRL; jeżeli instrukcja dołączona do Twojego zestawu podaje inne, trzymaj się swojej instrukcji.

Spis treści

1. Etapy pracy z Viperem - ściąga najważniejszych kroków
2. Co robi każdy element zestawu podczas konserwacji
3. Co przygotować, zanim wejdziesz na obiekt
4. Blokada napędu, przegląd zestawu i środki ochrony indywidualnej
5. Montaż krok po kroku
   • Pompa i pojemnik ze środkiem smarnym
   • Głowica na linie

6. Która ścieżka uruchomienia dotyczy Twojego zestawu
7. Uruchomienie krok po kroku
   • Zestawy z zaworem regulacji przepływu: Mini MK3 High Speed, Mid MK2, Maxi MK2
   • Zestaw bez zaworu regulacji przepływu: Mini MK3 Standard

8. Jak ustawić dawkowanie, żeby smar trafiał w linę, a nie obok
9. Co zrobić, gdy coś nie działa tak, jak powinno
10. Co zrobić z wkładkami i czyścikiem po zabiegu
11. Kiedy zabiegu nie wykonujemy
12. Najczęstsze pytania o obsługę smarownicy Viper
13. Masz inne pytanie?

Etapy pracy z Viperem - ściąga najważniejszych kroków

Poniżej krótka ściąga dla obsługujących, którzy już znają szczegóły i potrzebują jedynie przypomnienia kolejnych kroków. Każdy poniższy wiersz jest rozpisany na kroki w dalszej części.

Co robi każdy element zestawu podczas konserwacji

Viper jest smarownicą przelotową, to znaczy taką, przez którą przechodzi sama lina. Smarowanie przelotowe oznacza tu, że czyszczenie i podanie środka odbywają się w jednym przejściu liny przez urządzenie. Każdy z czterech elementów odpowiada za co innego, a to podpowiada, co korygować, gdy pokrycie liny odbiega od oczekiwanego.

Głowica, nazywana też kołnierzem, obejmuje linę i dociska do niej wkładkę. Jej zadaniem jest utrzymać wkładkę blisko liny i razem z nią przylegać do niej możliwie szczelnie.

Wkładka poliuretanowa, czyli uszczelnienie, jest elementem roboczym wewnątrz głowicy. Od jej doboru zależy, czy środek smarny zostanie wtarty w linę, czy wypłynie obok. Dobiera się ją do zmierzonej średnicy i konstrukcji liny, a nie do średnicy z tabliczki znamionowej, bo liny w eksploatacji zmieniają średnicę. Kryteria doboru opisaliśmy osobno, w artykule o doborze smarownicy Viper do liny stalowej.

Skrobak montuje się przed wkładką i chroni ją przed zadziorami oraz nierównościami liny. W zestawach Mid MK2 i Maxi MK2 jest to płyta skrobaka przykręcana do głowicy śrubami z łbem stożkowym.

Pompa pneumatyczna wytwarza ciśnienie smaru.

Co przygotować, zanim wejdziesz na obiekt

1. Sprężone powietrze o parametrach właściwych dla Twojego wariantu zestawu. Sprawdź nie tylko ciśnienie, lecz także wydatek: to on częściej okazuje się wąskim gardłem.
2. Środek smarny w zakresie NLGI 00 do NLGI 2. Poza tym zakresem smar nie będzie kompatybilny z urządzeniem. O tym, który środek wybrać do danej liny i warunków, dowiesz się z artykułu o doborze smaru do lin stalowych.
3. Wkładkę, czyli uszczelnienie, oraz skrobak dobrane do zmierzonej średnicy i konstrukcji liny, zgodnie z tabelą doboru producenta.
4. Pojemnik na nadmiar środka, jeżeli zestaw ma przezroczystą linię przelewową. Smar spływający swobodnie z linii przelewowej to ryzyko poślizgnięcia i skażenia podłoża.
5. Kartę charakterystyki stosowanego środka smarnego, trzymaną przy zestawie, w skrzyni transportowej.

Zapotrzebowanie na powietrze różni się między wariantami bardziej, niż sugeruje nazwa modelu.

Maksymalne dopuszczalne ciśnienie powietrza dla pompy wynosi 8 bar. Wartość robocza 5,5 bar jest wspólna dla wszystkich średnic lin i od niej zaczynasz regulację, niezależnie od tego, jak gruba jest lina.

Blokada napędu, przegląd zestawu i środki ochrony indywidualnej

1. Zablokuj i oznacz sterowanie napędem liny, zanim zaczniesz mocować głowicę. Uruchomienie wciągarki w trakcie zakładania głowicy grozi ciężkim urazem lub śmiercią. Instrukcja producenta oznacza ten punkt najwyższym poziomem zagrożenia w całym dokumencie.
2. Sprawdź stan przewodów. Wąż wysokociśnieniowy, przewody powietrza, złącza i szybkozłącza obejrzyj pod kątem uszkodzeń i zużycia, zanim je połączysz.
3. Obejrzyj kołnierz. Uszkodzenie obudowy w transporcie, przez które kołnierz nie zamyka się szczelnie wokół liny, znacznie ogranicza zdolność urządzenia do wtłoczenia środka do rdzenia.
4. Sprawdź punkt kotwiczenia. Klamry, pasy, szakle i punkt, do którego mocujesz głowicę, muszą mieć dopuszczalne obciążenie robocze co najmniej 500 kg dla zestawów Mini i Mid oraz 800 kg dla zestawu Maxi. Pasy zaciskowe nie służą do podnoszenia.
5. Załóż środki ochrony indywidualnej właściwe dla Twojego stanowiska. Producent wymienia okulary ochronne, rękawice skórzane, obuwie ochronne, odzież z długim rękawem, kamizelkę ostrzegawczą, hełm i ochronniki słuchu.
6. Nie otwieraj głowicy i nie rozłączaj węża wysokociśnieniowego, gdy układ jest pod ciśnieniem. Pompa wytwarza ciśnienie smaru dochodzące do 5 500 psi, czyli około 380 bar.

Montaż krok po kroku

Montaż nie wymaga narzędzi specjalnych: połączenia są na szybkozłączach, a jedynym narzędziem w zestawach Mid i Maxi jest klucz imbusowy dołączony do zestawu.

Pompa i pojemnik ze środkiem smarnym

1. Wyjmij wszystkie elementy ze skrzyni transportowej, rozpakuj i rozłóż na czystej, płaskiej powierzchni. Sprawdź, czy dostawa jest zgodna z zamówieniem.
2. Wyjmij pompę. Zawór odcinający powietrza i reduktor z manometrem są już na niej zmontowane. Podłącz do reduktora złącze powietrza właściwe dla Twojego obiektu.
3. Zdejmij pokrywę z pojemnika ze środkiem smarnym i połóż płytę dociskową na smarze. Dociśnij ją mocno, aż przylgnie do powierzchni środka.
4. Nałóż pokrywę pojemnika i dokręć trzy wkręty mocujące, aż dotkną pojemnika.
5. Zamocuj uchwyt pompy na jej korpusie i dokręć dwa wkręty.
6. Wsuń trzon pompy przez otwór w pokrywie i w płycie dociskowej. Dociśnij pompę w dół, aż oprze się o dno pojemnika.
7. Podłącz wąż wysokociśnieniowy do wyjścia pompy przez szybkozłącze.

Głowica na linie

1. Poluzuj śrubę lub śruby zaciskowe głowicy, tak żeby dała się rozewrzeć. Zestaw Mini ma jedną śrubę zaciskową, zestawy Mid i Maxi po dwie.
2. W zestawach Mid MK2 i Maxi MK2 przykręć płyty skrobaka śrubami z łbem stożkowym, używając dołączonego klucza imbusowego. Rozmiar płyt dobiera się do liny według tabeli doboru.
3. Włóż wkładki do głowicy. Otwory wlotu smaru we wkładkach i w głowicy muszą się pokrywać. To najczęstszy błąd montażowy, po którym środek nie dochodzi do liny.
4. Zaciśnij kołnierz na linie, dokręcając pokrętło w zestawie Mini albo dwa pokrętła w zestawach Mid i Maxi. Głowicę zamontuj zgodnie z oznaczeniem przechodzenia liny przez ten element. Na każdej z głowic wytłoczona jest strzałka oznaczająca kierunek przechodzenia liny.
5. Ustaw głowicę tak, żeby w jednym przejściu dało się nasmarować jak najdłuższy odcinek liny. Zwykle oznacza to miejsce blisko bębna wciągarki, co ma dodatkową zaletę: lina nawijająca się na bęben i przechodząca przez krążki sama wspomaga wnikanie środka w głąb liny.
6. W zestawach Mid MK2 i Maxi MK2 podłącz przezroczysty wąż przelewowy, który odprowadza nadmiar środka do pojemnika zbiorczego.
7. Podłącz wąż wysokociśnieniowy do głowicy przez szybkozłącze.
8. Zamocuj kołnierz pasami zaciskowymi i szaklami: jeden koniec pasa do ucha na wlotowej stronie głowicy, drugi do stałego punktu, tak żeby kołnierz nie przemieszczał się wzdłuż liny. To samo powtórz drugim pasem. Na bębenku pasa zostaw dwa do trzech zwojów taśmy i nie dociągaj pasa zbyt mocno.
9. Sprawdź, czy kołnierz może się przemieszczać poprzecznie. Ta swoboda jest potrzebna, żeby lina równo układała się na bębnie.
10. Podłącz powietrze do reduktora przy pompie. Zawór odcinający zostaw zamknięty.

Która ścieżka uruchomienia dotyczy Twojego zestawu

Dalej procedura się rozdziela. Różnica dotyczy jednej rzeczy: czy zestaw ma osobny zawór regulacji przepływu smaru, czy dawkowanie ustawia się samym ciśnieniem powietrza. Znajdź swój zestaw w pierwszej kolumnie i przejdź do wskazanej sekcji.

Rozpoznasz to także wzrokowo: zawór regulacji przepływu jest zamontowany na pompie, za reduktorem, i ma pokrętło zamykane w prawo. W zestawie Mini MK3 Standard tego zaworu nie ma i dawkowanie ustawia się tam wyłącznie ciśnieniem powietrza oraz prędkością liny.

Uruchomienie krok po kroku

Zestawy z zaworem regulacji przepływu: Mini MK3 High Speed, Mid MK2, Maxi MK2

1. Zamknij zawór regulacji przepływu smaru, obracając pokrętło w prawo.
2. Otwórz dopływ powietrza zaworem odcinającym. Pompa ruszy na chwilę i zatrzyma się, gdy smar dojdzie do zamkniętego zaworu. Tak ma być.
3. Ustaw reduktor na 5,5 bar, a w razie potrzeby podnieś do 7 bar.
4. Powoli otwieraj zawór regulacji przepływu, obracając pokrętło w lewo, i napełniaj wkładkę smarem. Gdy smar pojawi się na wejściu liny do głowicy albo w linii przelewowej, zamknij zawór. Układ jest nabity i gotowy do pracy.
5. Wpraw linę w ruch, a dopiero potem znowu powoli otwieraj zawór, aż na linie wychodzącej z głowicy pojawi się równa powłoka środka.

Zestaw bez zaworu regulacji przepływu: Mini MK3 Standard

1. Otwórz dopływ powietrza zaworem odcinającym i ustaw reduktor na 5,5 bar, a w razie potrzeby podnieś do 7 bar. Układ jest nabity i gotowy do pracy.
2. Wpraw linę w ruch, a dopiero potem zwiększaj podawanie smaru, aż na linie wychodzącej z głowicy pojawi się równa powłoka.
3. Dawkowanie ustawiasz ciśnieniem powietrza na reduktorze i prędkością przesuwu liny. Wyższe ciśnienie daje więcej środka, zaś wyższa prędkość liny, cieńszą powłokę.

Jak ustawić dawkowanie, żeby smar trafiał w linę, a nie obok

Właściwe ustawienie podawania pozwala linie wychodzić z głowicy równo pokrytą, bez zbędnych strat smaru wyciekającego z kołnierza.

Właściwą dawkę dobiera się, schodząc z większej straty w minimalną. Najpierw zwiększasz podawanie, aż smar pokaże się na wejściu liny do głowicy, potem zmniejszasz je, aż wyciek będzie już tylko śladowy. Ten punkt jest granicą: poniżej niej lina przyjmuje cały podawany środek, powyżej zaczynasz go tracić.

Dalej korygujesz dwoma ruchami:

• Za dużo środka: poznasz to po wycieku na wejściu liny albo po wypływie z linii przelewowej. Zmniejsz przepływ, obracając zawór w prawo, albo zwiększ prędkość przesuwu liny.
• Za mało środka: poznasz to po niepełnym pokryciu liny wychodzącej z głowicy. Zwiększ przepływ, otwierając zawór w lewo, albo zmniejsz prędkość przesuwu liny.

Gdy pokrycie jest równe, przepuść całą linę ze stałą prędkością. Zmiana prędkości w trakcie przejścia zmienia grubość powłoki na tym odcinku.

Jedna zasada obowiązuje w obu ścieżkach i nie ma od niej wyjątku: pompa nie pracuje przy nieruchomej linie. Głowica z elastycznymi wkładkami nie jest zbiornikiem ciśnieniowym i nie jest przewidziana do utrzymywania ciśnienia. Ciśnienie w komorach wkładki powstaje z dwóch rzeczy naraz: z pracy pompy i z ruchu liny.

Co zrobić, gdy coś nie działa tak, jak powinno

Co zrobić z wkładkami i czyścikiem po zabiegu

Wkładka jest elementem zużywalnym i to sposób obchodzenia się z nią po zabiegu decyduje o tym, ile zleceń wytrzyma. Według danych producenta średnia żywotność wkładki wynosi ponad 10 000 m przesmarowanej liny, a okres przechowywania od 2 do 3 lat w prawidłowych warunkach.

1. Umyj wkładki łagodnym zmywaczem na bazie nafty. Nie zostawiaj ich zanurzonych w płynie czyszczącym, bo długi kontakt z cieczą czyszczącą pogarsza właściwości poliuretanu.
2. Chroń wkładki przed światłem. Poliuretan wystawiony na słońce przez dłuższy czas traci właściwości.
3. Przechowuj je w zamkniętym woreczku, w takim, w jakim zostały dostarczone.
4. Sprawdź żeberka wkładki pod kątem zaschniętego środka i zanieczyszczeń. Zapchane żeberka są jedną z przyczyn wycieku przy następnym zabiegu.

Kiedy zabiegu nie wykonujemy

W części sytuacji właściwą decyzją jest odstąpienie od konserwacji. Każda z nich jest lepsza niż zabieg wykonany mimo przeciwwskazań.

1. Lina kwalifikuje się do wymiany. Smarowanie nie przywraca nośności i nie zdejmuje kryteriów odkładczych. Kiedy lina idzie do wymiany, a kiedy do konserwacji, opisaliśmy w artykule o metodach konserwacji lin stalowych.
2. Lina ma pęknięte druty i zadziory. Rozerwanie wkładek przez pęknięte druty producent wyłącza z gwarancji. Traktuj ten zapis jako wskazówkę techniczną: stan liny ocenia się przed zabiegiem.
3. Sprężone powietrze nie spełnia wymagań wariantu. Dotyczy to zwłaszcza wydatku, nie samego ciśnienia. Wariantu zasilanego elektrycznie nie ma.
4. Środek jest poza zakresem NLGI 00 do NLGI 2.
5. Temperatura otoczenia wynosi 5 °C lub mniej, a używasz środka NLGI 2 bez podgrzewania pojemnika.
6. Lina nie może się przesuwać albo napędu nie da się zablokować na czas montażu głowicy.
7. Nie ma miejsca na głowicę albo punktu kotwiczenia o wymaganym dopuszczalnym obciążeniu roboczym.

Najczęstsze pytania o obsługę smarownicy Viper

Jak włożyć smar do smarownicy Viper? Środka nie nabija się do urządzenia. Pompę osadza się wprost w oryginalnym pojemniku ze środkiem: kładziesz płytę dociskową na powierzchni smaru, nakładasz pokrywę, dokręcasz trzy wkręty i wsuwasz trzon pompy aż do dna pojemnika. Pompa pobiera środek prosto z pojemnika przez całe przejście liny.

Czy aplikacja pod ciśnieniem może uszkodzić linę? Nie. Środek podawany jest przez wkładkę, która obejmuje linę na całym obwodzie, a przed wkładką pracuje skrobak przyjmujący zadziory. O poprawności decyduje dobór uszczelnienia do zmierzonej średnicy i konstrukcji liny.

Ile osób potrzeba do obsługi zestawu? Jedna. Viper Mini jest przewidziany do obsługi jednoosobowej, a w pozostałych wariantach jedna osoba prowadzi samo smarowanie: po zamocowaniu głowicy obserwuje linę wychodzącą z kołnierza i koryguje dawkowanie.

Czy zmiana liny na inną średnicę wymaga nowego zestawu? Nie, dopóki nowa średnica mieści się w zakresie Twojego modelu. Wymieniasz samo uszczelnienie, a przy zmianie konstrukcji albo kierunku skrętu liny również czyścik. Zakresy modeli i logikę doboru zebraliśmy w artykule o doborze smarownicy Viper.

Masz inne pytanie?

Jeżeli zestaw zachowuje się na obiekcie inaczej, niż opisano wyżej, zadzwoń do działu UCS-TECH: +32 420 67 30.